Gedachten

Traag en in lagen

Of hoe ik langzaam maar zeker mijn draai als kunstenaar vind

Jaren geleden begon ik met toevalstekenen: een manier van intuïtief tekenen waarin het toeval een vel vol ‘vlekken’ creëert, waarin ik vervolgens een verhaal uitlicht.

Het toevalstekenen, waar ik ook workshops in gaf, hielp me door een zware periode vol angstaanvallen heen. Toen ik daar van hersteld was, begon ik een nieuwe baan. Vier maanden later startte ik een opleiding. Het toevalstekenen zakte langzaam naar de achtergrond.

Tot vorige week.

Batik in Bo-Tu

Vorige week maakte ik, eigenlijk heel onverwacht, kennis met batik. In het Bollenpandje in Bo-Tu gaven Aina en Rico een workshop. Ik kon nog aanschuiven, en voor ik het wist zat ik hete was te druppelen.

Ik was vanaf de eerste minuut gegrepen.

Dat kwam niet alleen door de techniek zelf. Het deed me meteen denken aan mijn Schaduwcirkels: intuïtieve mandala’s die ik jaren geleden maakte met aquarelkrijt, acrylinkt, fineliners en acrylstiften.

In het batikken herkende ik dezelfde oncontroleerbaarheid als in het toevalstekenen. Het materiaal doet iets terug. Je weet nooit precies wat er gaat gebeuren.

Maar er was ook iets nieuws. Het werken in lagen. Iedere laag verandert wat eronder zit, zonder het helemaal uit te wissen. En daarnaast is batik een techniek die door mijn voorouders gebruikt is. Ook dat trekt me aan.

Ik wist meteen: dit wil ik verder onderzoeken.

Batikken – maar op papier

Rode bak, gevonden op de markt (niet nadenken over de voormalige inhoud!)

Ik ontdekte al snel dat batikspullen best duur zijn en niet per se makkelijk verkrijgbaar. Dat vind ik lastig. Een techniek moet wat mij betreft toegankelijk zijn voor iedereen.

Dus ging ik op zoek naar een alternatief.

Met wateroplosbare lijm druppelde ik op multimediapapier, bracht kleur aan met acrylinkt en alcoholinkt, weekte de lijm er weer af en begon opnieuw. Laag voor laag. ‘Toevallig’ vond ik op de markt ook nog een grote rode bak, iets groter dan A3-formaat. Perfect om de bladen in te weken.

Laag 1: lijm, overdekt met acrylinkt en alcoholinkt.
Laag 2: de lijm erafgewassen
Laag 3: delen afgedekt met drawing gum, een nieuwe laag acrylinkt
Laag 4: het verhaal uitgelicht in aquarelpotlood
Laag 5: masking fluid en aquarelverf (ook het stadium waarin ik denk: oei. Mislukt!)

Op sommige plekken hechtte de lijm te goed en scheurde het papier. Eerst baalde ik daarvan, maar langzaam begon ik de beschadigingen juist onderdeel van het werk te maken.

In de vierde laag gebeurde er nog iets onverwachts. Ineens zag ik allerlei figuren in het werk verschijnen. Wat doen ze? Waar kijken ze naar? Waar hebben ze het over?

Hoe dit werk zich verder ontwikkelt, weet ik nog niet. Elke dag werk ik er een stukje aan. Kijken wat er gezien en verteld wil worden.

In de tussentijd heb ik toch batikspullen besteld.

Dat betekent dat ik mijn zomerproject gevonden heb. Storytelling met batik. Op textiel, met was. Op papier, met was, lijm en drawing gum. Me verdiepen in oude technieken en ideeën, zoals hier prachtig omschreven. Een bezoek aan het Wereldmuseum. Rondvragen in de familie. En hopelijk, langzaam maar zeker, mijn eigen beeldtaal verder ontwikkelen.

Misschien is dat wel wat me zo aanspreekt in deze manier van werken. Dat ik laag voor laag kan ontdekken wat zich wil laten zien; wat gedeeld wil worden.

Een SchaduwCirkel uit 2019

Comments

comments